كتابخانه‌ تخصصي ادبي و هنري دفتر تبليغات اسلامي در كشور کم‌نظير است


رسا، سرويس فرهنگي ـ مسؤول كتابخانه تخصصي ادبي و هنري دفتر تبليغات اسلامي گفت: بسياري از استاداني كه از تهران براي تدريس در اين مجموعه حضور پيدا مي‌كردند، اذعان داشتند كه مشابه چنين كتابخانه‌اي در تهران كمتر پيدا مي‌شود.

كتابخانه‌هاي تخصصي در كشور به دليل اين كه مخاطبان خاصي دارند كمتر مورد توجه عامه مردم و رسانه‌ها قرار مي‌گيرد، در حالي كه اين كتابخانه‌ها از ذخاير علمي و فرهنگي كشورند، از اين رو توجه ويژه مسؤولان و مخاطبان براي بهره‌گيري مناسب از آنها را مي‌طلبد، در گفت‌وگويي با محمد شبستري، مسؤول كتابخانه تخصصي فرهنگي و هنري دفتر تبليغات اسلامي اين موضوع را به كنكاش نشسته‌ايم.

رسا ـ به نظر مي‌رسد كتابخانه فرهنگي و هنري دفتر تبليغات داراي ويژگي‌هاي منحصر به فردي است. نظرتان در اين باره چيست. 

بله. كاملاً درست است؛ چون تنها كتابخانه تخصصي كه در زمينه ادبيات و هنر در قم وجود دارد، همين كتابخانه است كه خود استادان و طلاب به اين مطلب اذعان دارند؛ حتي برخي از اعضا از خارج قم به اين كتابخانه مي‌آيند و استفاده مي‌كنند.

رسا ـ پس اين كتابخانه درخارج از قم هم به عنوان يك كتابخانه معتبر مطرح است؟

كتابخانه‌اي كه مشاهده مي‌کنيد در كشور از جهت كتاب‌هاي موجود کم‌نظير است. بسياري از استاداني كه از تهران براي تدريس در اين مجموعه حضور پيدا مي‌كردند، اذعان داشتند كه مشابه چنين كتابخانه‌اي در تهران هم كم پيدا مي‌شود.

رسا ـ بيشترين اعضاي اين كتابخانه را چه گروهي از علاقه‌مندان تشكيل مي‌دهند؟

بيشترين اعضا را طلاب حوزه‌هاي علميه تشكيل مي‌دهند.

رسا ـ يعني اين كتابخانه تنها ويژه طلاب است؟

نه. همه كساني كه طلبه هم نباشند؛ اما در رشته‌هاي تخصصي ادبيات و هنر مشغول به تحصيلات تكميلي باشند، مي‌توانند براي تحقيقات خود از اين كتابخانه استفاده کنند؛ البته بايد اين نكته را هم به عرض شما برسانم كه يكي از ويژگي‌هاي ديگر اين كتابخانه اين است كه افزون بر طلاب برادر، طلاب خواهر هم كه در زمينه‌هاي ادبي و هنري فعاليت دارند، مي‌توانند عضو شوند.

رسا ـ جناب‌عالي از چه زماني مسؤوليت اين كتابخانه را برعهده گرفتيد؟

همان‌گونه كه مي‌دانيد اين كتابخانه در سال 1362به همت حاج آقاي حسن‌زاده تأسيس شد، جالب است كه بدانيد، زمان شروع تنها دو قفسه كتاب در اين كتابخانه وجود داشته است، بعدها با همت جناب آقاي سالاري كه از استادان داستان‌نويسي هستند، روند تكميلي خود را آغاز كرد تا سال 1377 كه اين كتابخانه به بنده تحويل داده شد.

رسا ـ عمده‌ترين فعاليت شما در اين مدت چه بوده است؟

از هنگامي كه بنده شروع به كار كردم سعي بر اين شد تا اداره كتابخانه را از حالت سنتي خارج کنيم و بتوانيم به‌روز باشيم و در حال حاضر هم سيستم كتابخانه به شيوه كنگره و موضوعي چيده شده است و ما هم اكنون 22000 عنوان كتاب و35000 جلد كتاب را در اين كتابخانه براي ارائه به علاقه‌مندان عرصه ادب و هنر آماده کرده‌ايم.

رسا ـ بعد از چاپ خبر مربوط به كتابخانه تخصصي كه ما آن را با عنوان معاونت فرهنگي و هنري دفتر سازمان تبليغات منعكس کرديم، متوجه شديم اين معاونت از تشكيلات دفتر تبليغات حذف شده است.

بله. متأسفانه با توجه به اين كه تشكيل اين معاونت در نوع خود كاري نو و بديع بود؛ اما بعد از تغييرات ساختاري در دفتر بنا شد كه چنين معاونتي نباشد.

رسا ـ پس شما اکنون زير مجموعه كدام واحد هستيد؟

ما در حال حاضر زير مجموعه دانشگاه باقرالعلوم قرار داريم كه البته دانشگاه هم زير مجموعه دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم است.

رسا ـ‌ كتاب‌هاي كتابخانه به چند دسته تقسيم مي‌شوند‌؟

کتاب‌هاي ادبيات همچون شعر، ‌داستان كوتاه، رمان و نقد، و آثار هنري هم شامل كتاب‌هاي مربوط به سينما همچون نقد سينما، فيلم‌نامه‌ها و كتاب‌هايي مربوط به نقاشي و گرافيک، بخش مهمي از متون اين کتابخانه را تشکيل مي‌دهند.

رسا ـ نشريات تخصصي چگونه؟

در زمينه نشريات تخصصي هم حدود 130 عنوان در زمينه ادبيات و هنر اشتراک داريم و تاكنون در حدود صد عنوان آن به صورت آرشيو درآمده است كه خود اين مجلاتي كه آرشيو شده‌اند، مجموعه نفيسي را تشكيل داده‌اند.

رسا ـ برخورد مسؤولان حوزه علميه با وجود چنين كتابخانه‌اي كه در زمينه ادب و هنر فعاليت دارد، چگونه است؟

مسؤولان نظر مثبتي به اين كتابخانه دارند، چندي پيش حجت الاسلام رباني، رييس دفتر تبليغات و حجت الاسلام واعظي، رييس دانشگاه باقر العلوم(ع) از اين كتابخانه بازديد داشتند، تصميم‌هايي هم مانند افزايش نيروي انساني و افزايش تجهيزات در اين بازديد گرفته شد.

رسا ـ آيا اين تصميم‌ها عملي هم شد؟

متأسفانه نه؛ بينيد تجهيزات كتابخانه مربوط به ده سال قبل است؛ اين درحالي است كه ما به‌روز كتاب خريداري مي‌کنيم؛ اما چندين ماه طول مي‌كشد تا كتاب‌ها وارد مجموعه شود؛ چون نيرو و امكانات نيست، افزون براين كه ساير مراكز ادبي و هنري حوزه كه در قم مشغول به فعاليت هستند، هنرجويان خود را به اين كتابخانه معرفي مي‌کنند؛ اما هنوز ما بودجه چهار سال قبل را داريم، حجت‌الاسلام رباني هم دستوراتي داده‌؛ اما هيچ خبري نشد.

رسا ـ بودجه كتابخانه براي خريد كتاب در سال چه مقدار است؟

حدود ده ميليون تومان فقط براي خريد كتاب‌هاي فارسي چون ما كتاب‌هاي خارجي همچون عربي و انگليسي نداريم.

رسا ـ چرا؟

چون اين كتاب‌ها بيشتر گرانقيمت هستند و ما نمي‌توانيم چنين كتاب‌هايي را خريداري كنيم، فضاي كافي هم براي اين كار نداريم.

رسا ـ براي تجهيز كتابخانه به كتاب‌هاي مورد نياز سالانه به چه مبلغي احتياج داريد‌؟

حدود بيست ميليون تومان كه دوباره بايد تأكيد كنم اين مبلغ تنها براي خريد كتاب‌هاي فارسي است.

رسا ـ بيشتر خريد شما از كدام منابع است‌؟

نمايشگاه كتاب تهران و قم؛ در حالي كه ساير كتابخانه‌ها براي خريد كتاب حتي به نمايشگاه‌هاي خارج از كشور هم مي‌روند و من لازم است در همين جا تقاضايي از مسؤولان محترم دفتر تبليغات داشته باشم كه اين كتابخانه را نيز همچون ساير كتابخانه‌هاي با اشراف دفتر تبليغات مورد حمايت‌هاي مالي مناسب قرار دهند تا ما هم بتوانيم با خريد‌هاي مناسب سطح علمي و تخصصي اين كتابخانه را افزايش دهيم.

رسا ـ‌ شما در اين كتابخانه از چه نرم‌افزاري استفاده مي‌كنيد‌؟

ما اکنون از نرم‌افزار«نوسا» استفاده مي‌كنيم كه شركت سازنده ديگر اين نرم‌افزار را پشتيباني نمي‌كند. دليل اين مطلب هم اين است كه نسخه جديد اين نرم‌افزار با عنوان«سيمرغ» سال‌ها است كه به بازار آمده است.

رسا ـ‌ چند سال است كه نسخه جديد اين شركت به بازارآمده؟

پنج سال.

رسا ـ چرا از نسخه جديد آن استفاده نمي‌كنيد‌؟

متأسفانه اين‌‌گونه است؛ البته من هر سال تقاضا مي‌كنم؛ اما اقدامي صورت نمي‌گيرد با اين‌که همه كتابخانه‌هاي دفتر اين نرم‌افزار را دارند و هر ساله همان نسخه را تقويت مي‌كنند.

رسا ـ نداشتن اين نرم‌افزار چه مشكلاتي را براي شما به وجود آورده است؟

يكي اين كه نرم‌افزار«‌نوسا» امكانات اينترنتي ندارد؛ بنابراين ما هنوز براي خودمان پايگاه اينترنتي نداريم تا بتوانيم اطلاعات كتابخانه را از طريق اينترنت ارائه کنيم؛ در حالي كه نرم‌افزار سيمرغ تحت وب است و عضو مي‌تواند از طريق اينترنت كتاب مورد نظر خود را درخواست کند.

رسا ـ تخصص شما در چه زمينه‌اي است؟

من در زمينه كتابداري تخصص دارم و تنها نيروي رسمي اين كتابخانه در ده سال اخير هستم و دو نفر نيروي ديگري هم كه با ما همكاري مي كنند به صورت پروژه‌اي يكي صبح و يكي هم بعد از ظهر كارشناس كتابداري هستند؛ اما به علت كمبود متأسفانه خدمات كتابخانه‌اي انجام مي‌دهند.

رسا ـ با تشكر از جناب‌عالي كه در اين گفت‌وگو شركت کرديد.

www.rasanews.com